Attac

Upphaflegt stefnumið Attac var aðeins eitt. Það var að krefjast þess að skattur yrði lagður á gjaldeyrisbrask, svokallaður Tobin-skattur. Attac vinnur nú að fjölda málefna sem tengjast hnattvæðingu og neikvæðum afleiðingum fjárhagslegrar hnattvæðingar og einkavæðingar. Samtökin hafa eftirlit með starfi WTO, heimsviðskiptastofnunarinnar, með starfi Efnahags- og þróunarsamvinnustofnunarinnar OECD, og Alþjóðagjaldeyrissjóðsins IMF.

Attac lítur ekki á sig sem andstæðing hnattvæðingar, en gagnrýnir þá hugmyndafræði nýfrjálshyggjunnar sem samtökin líta svo á að stýri efnahagslegri hnattvæðingu. Þau styðja hnattvæðingu sem þau álíta að sé sjálfbær og félagslega réttlát. Eitt af slagorðum Attac er „Veröldin er ekki til sölu“, og þau fordæma markaðsvæðingu samfélagsins.

Samtökin urðu til árið 1998. Í desember árið 1997 skrifaði ritstjóri franska blaðsins Le Monde diplomatique, Spánverjinn Ignacio Ramonet, grein í blaðið um nauðsyn þess að koma á skatti á gjaldeyrisbrask, hinum svokallaða Tobin skatti. Stofna þyrfti samtök sem myndu þrýsta á yfirvöld hvarvetna um að koma á þessum skatti. Attac var stofnað í júní 1998 á stofnfundi í Frakklandi. Nú eru deildir í 48 löndum. Af þeim eru 24 Evrópulönd, 12 í Suður-Ameríku og 6 í Afríku. Félagar eru alls yfir 85.000 í heiminum.

Attac var einn af þeim aðilum sem skipulagði og boðaði til World Social Forum í Porto Alegre í Brasilíu 2001, en þar myndaðist vettvangur þar sem hnattvæðingu á forsendum nýfrjálhyggju var kröftuglega mótmælt.

Skipulag samtakanna byggir á hugmyndum um valddreifingu. Hver deild skipuleggur fundi, ráðstefnur og skrifar skjöl sem innihalda rök gegn ráðandi hugmyndafræði nýfrjálshyggjunnar. Attac stefnir að því að bjóða upp á raunhæfa valkosti við þjóðfélag nýfrjálshyggjunnar, sem er núverandi forsenda heimsvæðingar. Attac eru samtök sem vilja virkja almenning til baráttu og fræða almenning um þessi efni.

Eitt mikilvægasta verkefni Attac er að tryggja lýðræðislegt eftirlit með alþjóðlegum fjármálastofnunum, fjármálaævintýrum nýfrjálshyggjunnar og stórfyrirtækjum. Markaðsvæðing heimsins er auglýst sem náttúrulögmál og með henni minnkar lýðræðislegt vald borgaranna yfir samfélaginu. Það liggur á að snúa þessari þróun við og nauðsynlegt er að stofna nýjar eftirlitsstofnanir með markaðsvæðingu og efla þær sem fyrir eru. Attac hefur oft rekið sig á að ríkisstjórnir vilja ekki gera þetta nema þær séu neyddar til þess. Hin tvöfalda ógn, niðurbrot velferðarsamfélagsins og áhugaleysi um stjórnmál, leiðir til þess að afar mikilvægt er að virkja fólk til baráttu.

Meginbaráttumál Attac nú eru

• Stýring á fjármálamörkuðum með skatti á gjaldeyrisbrask (Tobin-skatturinn)

• Réttlát viðskipti í stað frjálsra viðskipta („fair trade, not free trade“). Markmiðinu skal náð með lýðræðislegri stýringu Heimsviðskiptastofnunarinnar og alþjóðlegra fjármálastofnana á borð við AGS, Alþjóðabankann, Evrópusambandið, NAFTA, FTAA og G8.

• Almenn og ókeypis gæði eins og loft, vatn og upplýsingar skulu varðar fyrir ágangi nýfrjálshyggjunnar.

• Almenn félagsleg þjónusta skal varin fyrir ágangi nýfrjálshyggjunnar. Þar er átt við þjónustu á sviði heilbrigðismála, félagsþjónustu og félagslegra trygginga. Attac snýst gegn einkavæðingu lífeyris og heilbrigðiskerfisins. Það snýst einnig gegn erfðabreyttum matvælum.

• Attac berst fyrir því að skattaskjólum alþjóðafyrirtækja og auðmanna sé lokað.

• Attac berst fyrir sjálfbærri hnattvæðinu.

• Attac best fyrir því að skuldir þróunarríkja skuli afskrifaðar.

• Attac berst gegn Lissabon-sáttmálanum um stjórnarskrá fyrir Evrópu.